Il-Gimgha L-Kbira f'Rahal Gdid

 

Abraham

L-ewwel mill-Patrijarki ta; Izrael ,Abhamhham halla Ur teleq lejn Negeb, imma imhabbha l-guh kellu jmur lejn L-Egittu.Imbaghad qaghad go Hebron. Alla Qallu li d-dixxendenti tieghu kien se jkollhom l-artijiet kollha bejn l-Egittu u l-Ewfrat. Fi xjuhitu Abraham u martu Sara kellhom iben li kien jismu Izakk

 

Izakk

 

li kien l-iben wahdieni tal-patrijarka Abranham garr fuq spallejh l-injam, , mehtieg ghas-Sagrificju tieghu bhala vittma ta mhabba kbira lejn Alla.,Hekk ukoll Gesu l-iben wahdieni ta Alla l-Missier gar fuq spallejh is-salib, mehtieg ghas-Sagrificju tieghu nnifsu ma tul it-triq lejn il-kalvarju fejn kellu, , ihalli hajtu bhala vittma ta mhabba bla turf lejn Alla u lejn il-Bnedmin,

 

 

 

Melkisedek

 

Dan ix-xwejjah Sultan ta Gerusalem xi 1900 sema qabel Kristu,, , mar jilqa lill-partrijarka Abraham biex ferahlu talli hareg rebbieh fil-gwerra, , kontra erba slaten. B'Radd il-hajr ghar-rebha ta abraham ,Melkiesedek li kien , , ukoll sxacerdot offra l-hobs u l-imbit lill-Alla. Malajar nintebhu bix-xebh bejn, , dan is-sagrificcju u sagrificcju akbar tal-Hobz u ta l-imbit ikkonsagrati, , fl-Ahahr Cena

 

 

Gakob u Guzeppi

 

Hekk hu Guzeppi ,bin il-partijarka Gakobb ,mibjugh minn hutu xi 1700 sena , qabel Kristu .Dan kollu ghax hutu  gheru ghalih  huma telfghuh gewwa bir  minghajr ikel u ilma wara bighuh lil gemgha Ismaghelin ghal ghoxrin bicca tal-fidda. Is-Sidien tieghu haduh lejn l-Eggitu fejn bighuh lil Putiar ufficjal tal-Faraghun.Wara li mara ta’ Putifar xlietu meta gidbet fuqu , xehtuh il-habs imma wara  li fisser il-holm tal-Farghun ,inheles.Sar Gvernatur f’isem il-Farghun u meta l-guh hekem sew fuq il-familja ta Gakob ,Guzeepi ghenhom hafna. . Gesu ukoll  kien mibjugh minn, ,wiehed ta gewwa, wiehed mit-tnax,, l-appostlu Guda ghal-30 bicca tal-Fidda

 

 

Mose

 

xi 1250 sena qabel Kristu heles lil poplu ta Alla min taht  li hakma ta l-egittu. Wara hafna akastigi kien ma l-ghaxar kastig li wlied Izrael inhelsu bis-sagrificju ta haruf bla teghba li bid-demm tieghu cappsu l –gnub tal-bibien taghhhom.Huma kielu bil-ghaggla  --laham mixwi u hobz bla hmira. LIzraeliti tmexxew min Mose biex qasmu l-bahar ahmar .Fuq il-muntanja Sinaj Alla ta l-gaxar Kmandamenti lil Mose u qallu kif kell tinbena l-arka biex fuha jitpoggew it-twavel –ligi u l-patt ta Alla ma Abraham. Mose kien gholla is-serp tal-Bronz fid -Dezert biex dawk , il-Lhud li kienui migdumin mis-serp tan-nar fiequ mill-marda malli harsa lejh.

  

 

 Gozwe  u Kaleb

 

Gozwe Bin Nun mexxa t-tieni generazjoni ta Izaeliti lejn l-Art Imwieghda wara l-mewt ta Mose

Kaleb bin Gefunni kien l-aktar qrib ta Gozwe. Kienu l-unici zewg Izraeliti li qasmu il-bahar l-ahmar kif ukoll ix-Xmara tal-Gordan lejn l-art Imweighda.

 

Leviti

 

Il-membri tat-tribu tal-levi li kienu jwettqu servizz mal-qassisin waqt il-funzjonijiet ta qima mil-lhud fit-tempju. Huma kienu igorru l-arka tal-patt tal-mulej li fiha kienu jinzammu t-twavel tal-kmandamenti li Alla ta li Mose u dokumenti sagri ohra.Kienet kaxxa ta l-injam indurata bid-deheb maghmula skond ir-rieda ta Alla.Kienet twila madwar erba piedi u gholi ta tliet piedi.

 

 

 

Deborah

 

Mexxeja Izraelita wara Gozwe . Mexxijet il-poplu lhudi lejn rebhiet kbar fil-gwerra kontra is-slaten ta Kanghanin.

 

 

Ruth

 

Madwar 800  Qk gol-belt ta betlehem twielet Ruth  mara ta fedelita kbira lejn il-mulej . Izzewwged lil Boghaz u kellhom it-tfal li wiehed minnhom kien jigi missier David

 

 

Abigel

 

L-ewwel mara tas-Sultan David.Kienet mara  b’ghaqal kbir.Qabel ma saret mart is-sultan  david kient tmur tahdem ix-xaghri

 

 

Is-Sultan David  u l-kunsillier tieghu Ahitofel.

 

Fir- Rewwixta li  Absalom qajjem kontra is-sultan David 'l Ahitofel insibuh, jittradixxi hu wkoll lis-Sultan  david  :   izda mbaghad dan il-Kunsillier sab ruhu , mwarrab fil-genb minn Absalom .  Iddispra u mar Tghallaq.

 

 

Is-Sultan Salamun

 

Iben is-sultan david u martu Batseba  Bena it-tempju f’Gerusalemm u bdiet  fazi gdida fl-istorja ta Israel. Hu Sahhah is-saltna li wiret billi organizza t-tmexxija taghha ,zvilippa d-diplomazija u kabbar il-kummerc ,l-arti u l-letteratura.

 

 

Regina  Ester

 

F’dak iz-zmien  il-poplu ta alla kien fl-ezilju fil-persja. Alla reid li s-sultan  Ahasweros jiehu b’martu lil ester. Hija dawret l-ghadab ta zewgha ghal niesha billi hada kontra l-ghedewwa tal-poplu lhudi

 

 

Geremija

 

Il-profeta li ghex fi zmien ta taqlib meta s-saltna ta guda bdiet sejra lura madwar is-seklu sebgha qabel Kristu.Kien habbar il-qerda ta gerusalemm minn Babel

 

 

Isaija

 

Profeta ,statista u kunsillier tas-slaten ta Guda.Mill-ministeri tieghu baqa l-aktar maghruf ghax kien jishaq fuq l-indiema u l-konverzjoni .Kien jemmem li fl-ahhar is-sewwa jirbah u ghamel il-profezija  dwar il-migja tat-tieni Gerusalemm – il-wasla tal-Messija

 

 

 

Elija

 

Elija jitqies bhala r-rapprezantant tal-moviment profetiku ,ghalkemm ma kienx l-ewwel profeta. Jista ikun li l-fama tieghu kienet imsejsa fuq l-hegga kumbattiva li kellu biex jeqred il-periklu li l-poplu jitbieghed minn Alla.Fit.trasfigurazzjoni hu deher ma genb Gesu biex jirrapprezenta l-profeti bhal mose kien jirrapprezenta l-ligi

 

 

Daniel

 

Wiehed mill-eroj ta poplu Lhudi.Daniel kien fisser il-holm lil Nebukadnessar u l-kitba fuq il-hajta li kienet tbassar il-haqq fuq babel u Beltassar.

Lil daniel teghuh fil-ghar ta l-iljuni wara li gie akkuzat minn ghedewwa ghajjurin li kien qarraq bis-sultan billi talab lil Alla.

Imma fil-ghar ta l-iljuni Daniel ma gralu xejn u nheles.

 

 

 

Mikeja

 

Il-profeta li rrifjuta li  jabassar rebha lil Ahab meta gie biex jahbat ghas-Sirja. Is-sultan Ahab tefa lil profeta il-habs imma Alla ried li Ahab jinqatel fil-gwerra tas-Sirj 

 

 

 

Zakkarija

 

IL-Qassis li darba waqt li kien fit-tempju derlu anglu mis-sema .L-anglu habbarlu li ghalkemm martu Elizabetta kienet kibret sew kien ser jkollhom trabija . Zakkarija semma lit-tarbija Gwanni li kellu ihabbar lil Gesu

 

 

Ix-xewjjah Xmun

 

Wasal ghall-Madonna s-seif ta dulur li ken habbrilha x-xwejjah Xmun got-Tempjuminn 33 sena qabel. Bhalma fit-tempju dak nhar Xmun zamm f'idjeh lil Gesu Tarbija hekk hdejn is-salib il-Madonna laqghet f'hogorha lil binha Gesu Mejjet u niket kbir li hasset niffdiha qalbha bhal seif

 

  

Gwanni l-Battista

 

Bin Zakkarija u Elizabbetta.Kien il-kugin ta gesu.Sar Profeta fil-lhudija u wara mar jghix fid-dezert.Kien jippriedka l-migja tal-messija.